در این پست قصد داریم شما را قبل از اجاره سیستم های صوتی با نحوه کارکرد،اجزا و کاربرد سیستم های صوت به طور کلی آشنا کنیم.در پست های آینده هر کدام یک از اجزا را به طور کامل تشریح کرده و همچنین مطالبی را در خصوص نحوه نصب و تنظیم سیستم ها به اطلاعاتان خواهیم رساند.با ایران رنتر همراه باشید…

سیستم های صوتی

به زبان ساده سیستم صوتی مجموعه ای از اجزای الکترونیکی است که وظیفه تقویت صدا را بر عهده دارد به همین خاطر در دنیای صدابردای به این نوع سیستم ها در اصطلاح sound reinforcement system می گویند.

یک سیستم صوتی ممکن است در ابعاد کوچکی مورد استفاده قرار گیرد که در اصطلاح به آن pa system می گویند. اجزای آن شامل یک میکروفن متصل به اسپیکر دارای آمپلی فایر (اسپیکر های اکتیو) می باشد و ممکن است یک نوازنده یا سخنران از آن استفاده کند.

یک سیستم صوتی در مقیاس بزرگ تر شامل میکروفن،اسپیکر،میکسر،پاور،پروسسور سیگنال و.. که وظیفه پخش صدا ی زنده و یا ازقبل ضبط شده را به مخاطبان دارد و ممکن است بسیار پیچیده باشد و از صدها میکروفن و هزاران وات پاور و اسپیکر های در اصطلاح ارایه ای شکل(array) تشکیل شده باشد .در چنین سیستم هایی چندین مهندس صدا برای کنترل و تنظیم آن فعالیت می کنند.

اجزای یک سیستم صوتی

یک سیستم صوت متشکل شده از یک سری مبدل های ورودی که وظیفه تبدیل انرژی صوتی به انرژی الکتریکی را دارند و مبدل های خروجی که انرژی الکتریکی را مجدد به سیگنال های صوتی تبدیل می کنند و صدا را به محیط می رسانند. در این بین پروسسور های سیگنال نیز تغییرات مورد نیاز را بر روی سیگنال های صدا ایجاد می کنند و آمپلی فایر قدرت سیگنال ها را افزایش میدهد.

مبدل های ورودی:

۱٫میکروفن

۲٫کنسول میکسر

۳٫پروسسور های سیگنال(اکولایزر،افکت،نویزگیر،فیدبک گیر،کمپرسسور)

۴٫پاور امپلی فایر

مبدل های خروجی:

۱٫اسپیکر های اصلی

۲٫اسپیکر های مانیتورینگ

۳٫مانیتور های تو گوشی

نحوه کارکرد سیستم های صوتی

تمامی سیستم های صوت از کوچکترین حالت تا بزرگترین شکل از یک فرمت مشخص بهره می برند.شکل زیر نحوه اتصال اجزای یک سیستم ساده را نشان می دهد.

در حالت پیچیده تر همانطور که در شکل پیداست ورودی ها (در مثال شکل میکروفن و گیتار) سیگنال های صدا را وارد میکسر می کنند.

به منظور راحتی و تمیزی کار دستگاهی به نام استیج باکس بر روی استیج قرار می گیرد که واسطه ای است بین میکسر و کابل های ورودی تا از ازدحام و طولانی شدن کابل ها جلوگیری کند.

همچنین وسیله ای دیگر نیز به نام مولتی پر به منظور یکسان کردن کابل ها نیز مورد استفاده قرار می گیرد.به عنوان مثال در کنسرت هایی که تعداد میکروفن ها صدها عدد می باشد ما با کابل های زیادی مواجه هستیم که مولتی پر از قبل کابل کشی ها را انجام داده و کافی است فیش ها را به مولتی کور متصل کنیم تا نظم خوبی به استیج دهد.

سپس سیگنال های صدا توسط سیگنال پروسسور ها تغییرات مورد نیازی که مهندس صدا مدنظر دارد را ایجاد می کنند.پروسسور می تواند شامل اکولایزر ها،کمپرسور ها،نویزگیرها،افکت ها و فیدبک گیر باشد.(همانطور که در ابتدا عرض شد در پست های آینده هر کدام به طور کامل تشریح می شوند و در اینجا فقط قصد آشنا کردن کلی را داریم)

با توجه به مقیاس سیستم صوتی نصب شده این قسمت می تواند متفاوت باشد.اگر سیستم کوچک باشد سیگنال پروسسور ها توسط خود میکسر انجام می شود.پاور میکسر های دایناکورد که یکی از بهترین پاور میکسر های موجود در بازار است این عمل را انجام می دهد.

در ادامه سیگنال ها وارد اسپیکر ها می شوند.مطابق شکل ۳ نوع اسپیکر مشخص است.اسپیکر های ساب ووفر(مخصوص فرکانس های پایین)،اسپیکر های md/hf(مخصوص فرکانس های وسط و بالا) و اسپیکر های مانیتورینگ.دستگاه کراس اور وظیفه تفکیک سیگنال های فرستاده شده از میکسر را دارد و آن ها را به اسپیکر ها منتقل می کند.فرکانس های پایین(صدای بم) را به اسپیکر بیس و فرکانس بالا(صدای زیر) را به اسپیکر های md/hf منتقل می کند.

در سیستم های با مقیاس کوچک از اسپیکر های به اصطلاح فول رنج استفاده می کنند که تمامی فرکانس ها را پخش می کند.

مانیتور ها یا هدفون های تو گوشی برای استفاده صدابردار،خواننده،موزیسین ها و دیگر افردی که بر روی استیج هستند و لازم است تا صدای خود را بشنوند می باشد.مانیتور ها ممکن است دارای آمپلی فایر سر خود باشند و یا همچون شکل آمپلی جداگانه ای داشته باشند.

با توجه به اینکه ممکن است اسپیکر ها دارای آمپلی فایر نباشند(پسیو) دستگاهی به نام پاور به طور جداگانه قدرت و برق اسپیکر ها را تامین می کند.

نحوه عملکرد یک سیستم صوتی

نصب و تنظیم سیستم های صوتی

با توجه به مقیاس بزرگی سیستم افراد مختلفی جهت نصب سیستم ها ممکن است مشغول به کار شوند.

در سیستم های بزرگ جهت کنسرت ها به طور معمول در دنیا فردی به عنوان مهندس برق وظیفه تامین برق،کابل کشی ها و امور مرتبط با برق سالن را دارد.

فردی تحت عنوان تکنسین صدا محیط را ارزیابی کرده و پس از اندازه گیری محیط توسط لیزر محل قرارگیری اسپیکر ها را به طور دقیق مشخص می کند. فرد با شبیه سازی محیط در نرم افزار و اصول مهندسی و فیزیک صدا محل دقیق قرار گیری اسپیکر ها را متناسب با محیط مراسم مشخص می کند.

۲ نفر نیز به عنوان مهندس صدا حضور دارند که یکی بر روی استیج مسئول مانیتورینگ و صدای روی صحنه است تا افراد حاضر بر روی استیج صدا را به خوبی دریافت کنند و فرد دیگر مسئول اصلی صدای سالن و پشت کنسول میکسر اصلی قرار می گیرد و تنظیم صدای کل را بر عهده می گیرد.

هرچند که در ایران با توجه به پیشرفته نبودن صدابرداری کمتر می توان چنین افرادی را مشاهده کرد!!!و معمولا یک نفر به عنوان مهندس صدا تمامی این امور را انجام می دهد.

تست سیستم ها

پس از نصب تجهیزات مرحله تست صدا می باشد. جهت تست صدا میکروفن هایی به نام کالیبره وجود دارند که با نزدیک کردن میکروفن به اسپیکر های مختلف کیفیت صدا را بررسی می کنند.هدف از این کار یکپارچه کردن صدای کل محیط است.در واقع در حالت ایده آل باید صدایی که از بلندگو ها پخش می شود در هر فاصله ای (چه در نزدیکی اسپیکر و چه در فاصله ای دورتر از اسپیکر ها) یکسان باشد.