با صندوق سرمایه‌گذاری، بورس می‌تواند کم‌ریسک باشد

تاریخ: 26 شهریور 1398

زمانی که ما به موفقیت مالی برسیم، زندگی برایمان شیرین خواهد شد. بدون شک رسیدن به ثبات و موفقیت مالی یکی از اهداف زندگی هر شخص آینده‌نگری است. نکته‌ای که بسیاری از افراد را در مورد سرمایه‌گذاری با مشکل روبه‌رو می‌کند، این است که از کم شدن ارزش پولشان بیم دارند. به دیگر سخن افراد از اینکه سرمایه‌شان را در بازار و یا صندوق سرمایه‌گذاری قرار داده اما بعد از مدتی تورم و مشکلات اقتصادیِ دیگر، ارزش آن را کم کند، می‌ترسند. هر کسی که به فکر آینده سرمایه خود باشد، به طور قطع اطلاعات اولیه‌ای درباره روش‌های سرمایه‌گذاری دارد. یکی از این روش‌های سرمایه‌گذاری‌، سرمایه‌گذاری در بورس است که می‌تواند سود و بازدهی خوبی را برا افراد به ارمغان بیاورد. اما پُر واضح است که تمام افراد آشنایی کامل با بورس ندارند، به همین دلیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای پاسخ به این نیاز طراحی شده‌اند.

بورس و دو نیمه تاریک و روشن آن

بازار بورس از یک سو برای بسیاری از افراد جذاب است، چراکه در صورت مساعد بودنِ اوضاع، سود بسیاری را نصیب افراد می‌کند اما از سوی دیگر ترس‌هایی را نیز برای آنها در بر دارد. بگذارید بحث را با مثالی پیش ببریم؛ فرض کنید بهره بانک 12 درصد باشد و تورم نیز با نرخ 10 درصد در حال افزایش باشد، در این حالت اگر شما دارایی خود را به مدت یک سال در بانک سرمایه‌گذاری کنید، تنها دو درصد سود کسب خواهید کرد. در حالی که این میزان سود را می‌توانید تنها در یک روزِ بورس به دست آورید. این وسوسه برانگیزترین قسمت بورس است که افراد را جذب خود می‌کند اما داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود چرا که بورس نیمه تاریکی نیز دارد و آن هم ریسک است.

صندوق سرمایه‌گذاری راهی برای کاهش ریسک بورس

به دلیل وجود ریسک، نزدیک شدن به این بازار جذاب برای بسیاری از افراد خطرناک به نظر می‌رسد اما در دو دهه گذشته با شکل‌گیری صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاران تا حدودی به اطمینان خاطر رسیده‌اند. در دنیای امروز ما، بسیاری از افراد به دلایل مختلفی مثل کمبود وقت، نداشتن اطلاعات کافی درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری موجود، مشغله زیاد و از همه مهم‌تر ریسک بازارهای دیگر معمولا گزینه‌ای که برای پس‌انداز پول خود انتخاب می‌کنند، بانک است. در نتیجه فرصت کسب بازده‌های بیشتر را به راحتی از دست می دهند. یکی از ابزارهایی که این فرصت را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد ، صندوق سرمایه‌گذاری است.

سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری چه سودی دارد؟

این صندوق‌ها برای افرادی طراحی شده‌اند که خودشان وقت بررسی و رصدِ لحظه به لحظه بازار بورس را ندارند و یا اینکه می‌خواهند به صورت غیرمستقیم در آن بارار سرمایه‌گذاری کنند. با این صندوق‌ها چنین افرادی سودی بیشتر از سود بانکی به دست می‌آورند. سوالی که اینجا پیش می‌آید این است که سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها چه مزایایی دارد؟ به طور معمول ما به دو روش می‌توانیم در بورس سرمایه‌گذاری کنیم؛ یا از طریق خرید مستقیم برگه‌های سهم و فروش آنها در زمان افزایش قیمت و یا روش دیگر در بازار بورس، خرید و فروش در صندوق‌های سرمایه‌گذاری است. اولین نکته مثبت این صندوق‌ها، مدیریت حرفه‌ای دارایی توسط صندوق سرمایه‌گذاری است که ابزاری برای سرمایه‌گذاران خرد است تا بتوانند از توانایی‌ها و مهارت‌های افراد حرفه‌ای برای سرمایه‌گذاری و نظارت بر دارایی‌هایشان استفاده کنند. چرا که این صندوق‌ها دارای تحلیل‌گران و مدیران سرمایه‌گذاری هستند که پیوسته تلاش می‌کنند تا با یافتن گزینه‌های مناسب و خرید و فروش به موقع آنها، عملکرد ممتازی برای سرمایه‌گذاران خود فراهم آورند.

سرمایه‌گذاری مطمئن و پربازده

نکته مثبت دیگر برای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها این است که ریسک کمتری را برای افراد به همراه دارند، در حالی که سود بیشتری از سرمایه‌گذاری در بانک را به سرمایه‌گذار اعطا می‌کنند. از سوی دیگر نظارت بر این صندوق‌ها بالا بوده و اطلاعات به صورت شفاف و به دور از نااطمینانی در اختیار افراد قرار می‌گیرد. سرمایه‌گذاری در صندوق این امکان را به شما می‌دهد که خیلی زود پول خود را نقد کنید. شما برای فروش واحدهای سرمایه‌گذاری خود با هیچ مشکلی مواجه نمی‌شوید. این کار توسط ضامن نقد شوندگی صندوق انجام می‌شود و شما هر زمان که تصمیم به نقد کردن دارایی خود بگیرید، ضامن نقد شوندگی صندوق این وظیفه را به عهده می‌گیرد.

صندوق ETF چیست؟

صندوق ETF یا Exchange Tradable Found یکی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که از دارایی‌های متنوعی تشکیل شده است که مانند سهام معمولی در بورس معامله می‌شوند. به عبارت دیگر شما هر زمان که بخواهید می‌توانید چند واحد از یک صندوق ETF را خریداری کنید و یا چند واحد از آن را بفروشید. این صندوق نیز مانند صندوق‌های دیگر سرمایه‌گذاری دارای نقدشوندگی (Liquidity) بالا بوده و هر زمان که بخواهید، می‌توانید پول خود را از بازار خارج کنید. یک صندوق ETF ممکن است از چندین سهام، سپرده بانکی، شمش طلا، اوراق خزانه دولتی، پول نقد، سکه و ارز تشکیل شده باشد. زمانی که شما یک درصد از یک صندوق ETF را می‌خرید، مالک یک درصد سهام، طلا، ارز و هر چیزی که داخل آن صندوق سرمایه‌گذاری وجود دارد، خواهید شد. البته شما نمی‌توانید بعدها به صورت جداگانه محتویات این صندوق سرمایه‌گذاری را بفروشید، بلکه باید به صورت یکجا آن را معامله کنید.

انواع صندوق ETF

در دنیا انواع متنوعی از ETF وجود دارد که به آن‌ها خواهیم پرداخت. لازم به ذکر است برخی از این صندوق‌ها در بازار ایران وجود ندارند؛ اما ممکن است رفته‌رفته این ETFها به بازار ما هم راه پیدا کنند. انتخاب نوع ETF به روحیه و انتظار شما بستگی دارد.

1. صندوق با درآمد ثابت: کم‌ریسک‌ترین عضو بورس

صندوق با درآمد ثابت قابل معامله در بورس نوعی از ETF است که در آن مقدار رشد صندوق مشخص شده است. به دیگر سخن از ابتدا میزان درآمدی که از خرید این صندوق سرمایه‌گذاری به دست می‌آورید مشخص است و صندوق ضامن اصل پول و سود شما است. در بازار این صندوق سرمایه‌گذاری در ETF با درآمد ثابت، صندوقی کم‌ریسک به حساب می‌آید.

2. صندوق سهام: ریسک همیشه وجود دارد

یک ETF سهام از تعدادی سهم مختلف تشکیل می‌شود. این صندوق حتی اگر بازگشت اصل پول شما را تضمین کند، باز هم خالی از ریسک نبوده و ممکن است شما با خرید آن زیان کنید و یا هیچ سودی نصیبتان نشود، در حالی که اگر بر روی صندوق با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کرده بودید، از درآمدی ثابت بهره می‌بردید.

3. صندوق بازار خارجی: رویای معامله در بازارهای خارجی

به غیر از صندوق ETF بازار داخلی در بسیاری از کشورها صندوق بازار خارجی هم وجود دارد. این صندوق‌ها به افراد این امکان را می‌دهند که در کشورهای دیگر نیز سرمایه‌گذاری کنند. به طور مثال اگر بازار سرمایه کشور آلمان برای شما جذاب باشد و بخواهید در آن سرمایه‌گذاری کنید، لازم است زبان آلمانی بدانید تا بتوانید صورت حساب‌های مالی آن را مطالعه کنید و یا با استخدام مترجم این کار را انجام دهید. صندوق سرمایه بازار خارجی این امکان را به شما می‌دهد که به جای استخدام مترجم یا ثبت نام در کلاس آلمانی بتوانید در بازار کشوری دیگر سرمایه‌گذاری کنید.

4. صندوق ارز: پوشش ریسک نوسان‌های ارزی

ETF ارز از دیگر انواع این صندوق‌ها است. همان‌طور که حدس می‌زنید بیشتر دارایی این صندوق‌ها را ارز تشکیل می‌دهد. استفاده از ETF ارزی در بازار فارکس مرسوم است. سرمایه‌گذارانی که می‌خواهد ریسک نواسان‌های ارزی را پوشش بدهند، به سراغ این صندوق‌ها می‌روند.

5. صندوق صنعتی: سرمایه‌گذاری در تمام شرکت‌های یک صنعت

این صندوق‌های سرمایه ETF تمام سهم‌هایشان از یک صنعت انتخاب می‌شوند. فرض کنید که می‌دانید صنعت فلزات آینده روشنی دارد اما نمی‌دانید رشد کدام شرکت بیشتر است. در این صورت با خرید ETF صنعتی می‌توانید ریسک عدم توانایی پیش‌بینی آینده را کاهش دهید.

6. صندوق کالایی: کالا به جای سهام

ETF کالایی، به جای سهام و اوراق از کالا تشکیل می‌شود. صندوق طلا، صندوق فلزات گران‌بها شامل طلا، نقره و پلاتین، صندوق فلزات غیرگران‌بها شامل فولاد، آلومینیوم، مس و غیره و صندوق نفتی چند مثال از ETF کالایی هستند. مدیریت صندوق می‌تواند با اوراق تبعی دارایی شما را بیمه کند، یا به کمک ابزارهای مختلف بازدهی بیشتری نسبت به تغییرات قیمت طلا در بازار به دست آورد.

همانطور که متوجه شدید صندوق‌های سرمایه‌گذاری امکان حضور در بازار سهام را برای علاقه‌مندان به آن فراهم می‌کند. در این حالت افراد با ریسک کم می‌توانند، وارد این بازار جذاب شده و به معامله بپردازند. در ایران صندوق سرمایه‌گذاری مانند بسیاری از روش‌های دیگر سرمایه‌گذاری آنچنان شناخته شده نیست و مردم بیشتر علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در مسکن، طلا و بانک هستند اما در کشورهای دیگر با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد این صندوق‌ها شناخته شده بوده و افراد بسیاری در آن سرمایه‌گذاری می‌کنند اما سرمایه‌گذاری در ETF علاوه بر منافع اجتماعی دارای ریسک کم بوده و شفاف است، در نتیجه گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری به حساب می‌آید